Άλκη Ζέη - Η διαχρονική φίλη των νέων

 
Με αφορμή την Παγκόσμια Ήμερα Παιδικής Λογοτεχνίας που πέρασε πριν λίγες μέρες, σας παρουσιάζω ένα μεγάλο μέρος της ζωής και του έργου μια σπουδαίας προσωπικότητας,  άρρηκτα συνδεδεμένης  με τα νεανικά χρόνια αρκετών βιβλιόφιλων.

Η Αλκή Ζέη είναι η πιο σημαντική  και μεταφρασμένη εν ζωή Ελληνίδα συγγραφέας. Η ιστορία που έχει γράψει, κυρίως στη νεανική λογοτεχνία, είναι αναμφισβήτητη και η πλειοψηφία των νέων έχει διαβάσει τουλάχιστον ένα απόσπασμά από τα διηγήματα της. Πολλά από τα βιβλία της περιέχουν αληθινές ιστορίες από την πολυτάραχη ζωή της η οποία παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον λόγω του ότι έχει ζήσει τα πιο σημαντικά γεγονότα της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας! 


Τα νεανικά χρόνια και η εξορία


Συγκεκριμένα η Αγγελική Ζέη γεννήθηκε στις 15 Δεκεμβρίου 1925 (93 ετών) στην Αθήνα. Μεγάλο  μέρος των παιδικών της χρόνων το πέρασε στη Σάμο, ενώ στη συνέχεια επέστρεψε στη Αθήνα και ξεκίνησε να φοιτά στην Ιόνιο σχολή αν και τα τελευταία χρόνια των σπουδών της φοίτησε στην σχολή Αηδονοπούλου. Μέσα στη σχολή Αηδονοπούλου, με παρότρυνση της θείας της Διδώς Σωτηρίου, της εξίσου σπουδαίας συγγραφέα, άρχισε να γράφει έργα για το κουκλοθέατρο. Εκεί έγινε η πρώτη γνωριμία με τον μετέπειτα σύζυγό της Γιώργο Σεβαστίκογλου. Στην περίοδο της κατοχής οργανώθηκε στην ΕΠΟΝ (Ενιαία Πανελλαδική Οργάνωση Νέων) και έδωσε το δικό της αγώνα αντίστασης ενάντια στον ναζιστικό ζυγό. Παράλληλα σπούδαζε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και υποκριτική στο Εθνικό Ωδείο. Το 1948 μετά από την ήττα των κομμουνιστών στον εμφύλιο σπαραγμό ο σύντροφός της Γιώργος Σεβαστίκογλου διέφυγε στη Τασκένδη της Σοβιετικής Ένωσης ως πολιτικός πρόσφυγας. Η Ζέη ύστερα από κάποια χρόνια εξορίας λόγω των αριστερών της φρονημάτων κατάφερε να διαφύγει και εκείνη στη Τασκένδη για να ξανασυναντήσει το σύντροφο της. Με τη πάροδο των χρόνων απέκτησαν δύο παιδιά. Το 1964 επιστρέφουν στην Ελλάδα και ξαναφεύγουν πάλι το 1967 για το Παρίσι λόγω της εγκαθίδρυσης του δικτατορικού καθεστώτος. Ξαναγυρνούν οριστικά το 1974. 

Άλκη Ζέη

Συγγραφικό έργο


Το συγγραφικό της έργο ξεκινάει στην Μόσχα το 1963 με το πολύ γνωστό "Καπλάνι της βιτρίνας", ένα βιβλίο που εξιστορεί  τις περιπέτειες δυο αδελφών στη Σάμο και αποτελεί την αυτοβιογραφία της. Το συγκεκριμένο βιβλίο έχει χαρακτηριστεί  σταθμός στη νεανική ελληνική λογοτεχνία ενώ έχει μεταφραστεί σε πάνω από τριάντα γλώσσες. Το 1971 στο Παρίσι ολοκλήρωσε το "Μεγάλο Περίπατο του Πέτρου", με κυρίαρχο θέμα την κατοχή και τον αντιστασιακό αγώνα ενός μικρού πιτσιρίκου. Στην πορεία των χρόνων έγραψε πλήθος αφηγημάτων  που κράτησαν συντροφιά σε πολλούς έφηβους, κυρίως από την αρχή της μεταπολίτευσης μέχρι σήμερα. Τελευταία της κυκλοφορία μέχρι στιγμής είναι το "Πόσο θα ζήσεις ακόμα, γιαγιά;" που κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2017. Μαζί με την πιστή της φίλη Ζωρζ Σαρή καθιέρωσαν στη νεανική λογοτεχνία  έναν πολύ ζωντανό τρόπο γραφής ζυμωμένο με  ιστορικά και κοινωνικά γεγονότα που έζησαν οι ίδιες. Σύμφωνα με προσωπικές τις εξομολογήσεις, η Άλκη Ζέη είχε αναπτύξει φιλίες με ανθρώπους συνυφασμένους με τις τέχνες και τα γράμματα μερικοί από τους οποίους ήταν ο Μάνος Χατζηδάκις, η Μελίνα Μερκούρη, ο Ελύτης, ο Εντουάρντο ντε Φιλίπο και πολλοί άλλοι. Η σπουδαία συγγραφέας έχει τιμηθεί  με πλήθος βραβείων για την παρακαταθήκη που έχει αφήσει τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. 

Βιβλιο-πρόταση


Κατά τη γνώμη μου αξίζει να διαβάσετε στην περίοδο των διακοπών το βιβλίο "Αρβυλάκια και γόβες" που εκδόθηκε πρώτη φορά το 1977 αλλά γράφτηκε την περίοδο της εξορίας της στη Σοβιετική Ένωση. Το "Αρβυλάκια και γόβες" είναι ένα σύνολο συγκινητικών, μικρών σε έκταση ιστοριών, όπου κυριαρχεί η ξενιτιά, η νοσταλγία της πατρίδας και η λαχτάρα για επιστροφή. Ιστορίες ανθρώπων που κρύβουν μυστικά και ανησυχίες καλά κρυμμένες στο χρονοντούλαπο του μυαλού. 

Το βιβλίο μπορείτε να το βρείτε από τις εκδόσεις Μεταίχμιο εδώ
Αν διάλεξα να γράψω για παιδιά είναι γιατί θέλησα να αποτυπώσω όσα σηµαντικά έζησε η γενιά µου, που φοβάµαι µην ξεχαστούν όταν θα έχουµε φύγει εµείς.