Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή - Ο γύρος του κόσμου με 2 φωνές


Η Ελένη κι η Σουζάνα Βουγιουκλή είναι ένα μουσικό ντουέτο από την Ξάνθη. Ξεκίνησαν να ασχολούνται με τη μουσική από πολύ μικρή ηλικία, με σπουδές στο πιάνο - από τεσσάρων ετών-, ανώτερα θεωρητικά και μονωδία, καθώς και στη τζαζ - τραγούδι και θεωρητικά. Η Ελένη έχει επίσης σπουδάσει βυζαντινή μουσική, κι η Σουζάνα κιθάρα. Πέρα από τις μουσικές τους σπουδές όμως, η Ελένη είναι Πτυχιούχος του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, κι η Σουζάνα πτυχιούχος του Τμήματος Μαθηματικών, με κατεύθυνση στα Καθαρά Μαθηματικά, του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

Με ένα πολυποίκιλτο ρεπερτόριο, και δύο μαγευτικά μοναδικές φωνές, καταφέρνουν και ταξιδεύουν τον ακροατή από την Κάτω Ιταλία στην Αραβία, κι από τα Βαλκάνια στην Ιβηρική, με κομμάτια που, αν και διαφορετικού είδους και γλώσσας, δένουν τόσο αρμονικά μεταξύ τους, που δικαιολογούν τον τίτλο «ιέρειες της πολυπολιτισμικότητας» που τους έχει δοθεί.
Έχουν συνεργαστεί με πολλούς καλλιτέχνες, όπως η Μαρία Φαραντούρη, ο Goran Bregovic, ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Λουδοβίκος των Ανωγείων, ο Ψαραντώνης, ο Χρήστος Θηβαίος, ο Βασίλης Λέκκας, ο Βασίλης Σκουλάς, οι Rotting Christ κ.ά.

Έχουν δώσει συναυλίες  σε όλο τον κόσμο και σε πληθώρα χώρων, με ιδιαίτερη περίπτωση το Carnegie Hall της Νέας Υόρκης, στο οποίο έχουν εμφανιστεί μεγάλα ονόματα παγκοσμίου φήμης, όπως η Μαρία Κάλλας, η Billie Holliday, η Nina Simone, η Edith Piaf, οι Beatles, οι Rolling Stones, οι Led Zeppelin, οι Jethro Tull, οι Pink Floyd, ο Billy Joel, ο Jay Z κ.ά.

Με δυο προσωπικές δισκογραφικές δουλειές στον ενεργητικό του («Ελένη & Σουζάνα Βουγιουκλή» το 2009 από τη LEGEND Records, και «TO BE SAFE» το 2013 δικής τους παραγωγής), αυτό το μουσικό δίδυμο έχει πολλά ακόμα να προσφέρει στη μουσική, εντός κι εκτός Ελλάδος, και για αυτό τους ζήτησα να μου παραχωρήσουν την παρακάτω συνέντευξη.


Καταρχάς, η μουσική σας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ιδιαίτερη. Ποια είναι η αποδοχή του κόσμου σε κάτι τόσο διαφορετικό σε σχέση με αυτά που ακούει καθημερινά;
Σουζάνα: Νομίζω, από δικιά μας εμπειρία, ότι είναι πολύ καλή η αποδοχή του κόσμου, κι όπου κι αν έχουμε παίξει, και στην Ελλάδα, και στο εξωτερικό, βλέπουμε ότι συγκινείται ο κόσμος. Το πρώτο για εμάς, σαν καλλιτέχνες, είναι να συγκινούμαστε πρώτα εμείς μ’ αυτό που κάνουμε και μετά να το δίνουμε στο κοινό και να το επικοινωνούμε, και μακάρι να το αγγίζει. Απ’ όλα αυτά τα χρόνια που δίνουμε συναυλίες, βλέπουμε ότι υπάρχει αποδοχή, και παρόλο που είναι ιδιαίτερο όπως λες, δεν είναι αρνητικό, ίσα ίσα που είναι θετικό κι από άποψη εμπορικότητας. Έτσι κι αλλιώς βλέπουμε και στα χρόνια, με διάφορους καλλιτέχνες, ότι τελικά εμπορικό είναι το ποιοτικό. Δεν είναι δύο στρατόπεδα διαφορετικά, όπως θέλανε να το προβάλλουν συνήθως, δηλαδή εμπορικός είναι ο Χατζιδάκις, εμπορικοί είναι οι Pink Floyd, εμπορικοί είναι οι Beatles
Ελένη: Ο Μπετόβεν...
Σ: Που είναι πολύ υψηλής ποιότητας και πολύ ιδιαίτεροι.
Ε: Για να συμπληρώσω σε αυτό που λέει η Σουζάνα, αυτό που θεωρούμε ότι κάνουμε σα μουσική, είναι αυτή η έρευνα πάνω στις μουσικές διαφόρων λαών, και η αναζήτηση αυτών των κοινών στοιχείων που υπάρχουνε ανάμεσα σε αυτές τις μουσικές που, εκτός απ’ το ότι είναι μια γλώσσα επικοινωνίας μεταξύ των ανθρώπων, είναι και κάτι που αντέχει στο χώρο και στο χρόνο, κι άρα έχει μια δυναμική, άρα μεταφέρει πληροφορία, συναισθήματα, που έχουν αντέξει κάτω από διάφορες συνθήκες. Κι αυτό το πράγμα από μόνο του έχει μια τεράστια δυναμική που εμάς μας δίνει έμπνευση και για τις δικές μας συνθέσεις, με τις οποίες ασχολούμαστε λίγο παραπάνω τα τελευταία χρόνια. Αλλά αυτό που κάνουμε θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και πιο pop, και πιο λαϊκό, και πιο κλασσικό, δηλαδή δεν μπαίνει κάτω από κάποια συγκεκριμένη ταμπέλα. Αυτό που κάνουμε είναι μουσική, λέμε τραγούδια που αγαπάμε και μας συγκινούν, κι αυτό το μοιραζόμαστε με τον κόσμο με πάρα πολύ δυνατό τρόπο.

Πώς βλέπετε γενικά τα πράγματα στην ελληνική μουσική σκηνή σήμερα;
Σ: Καταρχάς τα βλέπουμε όπως και στην παγκόσμια. Δε νομίζω ότι έχουμε παραπάνω θετικά ή αρνητικά, δυστυχώς ή ευτυχώς. Γενικά δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει μια εποχή που βγαίναν καλά πράγματα, και μια εποχή που δε βγαίναν. Πάντα υπάρχουνε ταλαντούχοι άνθρωποι σε ίδια ποσοστά, απλά έχει αλλάξει ο τρόπος που μεταδίδεται η μουσική ποιότητα, πχ με τα βινύλια. Αλλά από την άλλη, η δισκογραφία δεν κράτησε ούτε 100 χρόνια, είναι κάτι πολύ φρέσκο στην ιστορία της μουσικής. Οπότε βλέπουμε ότι υπάρχει μια στροφή back to the roots, κυρίως στα live. Εκεί φαίνεται ο καλλιτέχνης κι από εκεί θα λειτουργήσει, το YouTube και τα όμοιά του είναι πιο πολύ προώθηση αυτού που κάνει. Όλες αυτές οι δυσκολίες, το ότι σταμάτησε η δισκογραφία όλα αυτά τα χρόνια, ίσως άφησε αυτούς που πραγματικά αγαπάνε τη μουσική να συνεχίσουν μ’ αυτό, κι όχι αυτούς που μπορεί να ήρθαν επειδή πίστεψαν ότι θα βγάλουν λεφτά. Οπότε εγώ πιστεύω ότι υπάρχουν καλά πράγματα· απλά πρέπει να ψάξεις πολύ, γιατί το ίντερνετ είναι χαοτικό. Πρέπει να ψάχνουνε άνθρωποι που εμπιστεύεσαι, ή που έχετε κοινά γούστα, να σου πουν «άκου αυτό, άκου εκείνο». Σίγουρα υπάρχουν «διαμαντάκια», απλά πρέπει να ψάξεις πολύ περισσότερο, και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. 

Βοηθάει όμως το YouTube στην προβολή, μπορεί τώρα πιο εύκολα κάποιος να προβάλλει τη δουλειά του.
Ε: Σίγουρα, απλά κι εκεί παίζει ρόλο το τι δυνάμεις έχει ο καθένας, και τολμώ να πω κι οικονομικές. Δεν μπορεί ένα μέσο το οποίο αφορά όλον αυτό τον παγκόσμιο πληθυσμό να μην έχει τέτοια κριτήρια, και να είμαστε τόσο ρομαντικοί, σκεπτόμενοι ότι «α, εδώ μπορώ να βάλω κάτι και να γίνει αμέσως γνωστό παντού». Κάποια φίλτρα υπάρχουνε, κάποιοι μπαίνουν σε προτεραιότητα, και νομίζω ότι αυτό έχει να κάνει καθαρά με το προσωπικό οικονομικό υπόβαθρο του καθενός.
Σ: Το ότι υπάρχει στο YouTube, δε σημαίνει ότι θα το βρει κάποιος. Για αυτό λέω είναι δίκοπο μαχαίρι. Είναι χαοτικό, αλλά πρέπει κάπως να το βρεις, και συνήθως πάνω-πάνω εμφανίζονται τα site που πληρώνουν ή τα μεγαθήρια. Έχει να κάνει πολύ με το ψάξιμο, να μη βλέπεις μόνο τι σου ‘ρχεται, αλλά να μπαίνεις στη διαδικασία να ψάχνεις.
Ε: Ή μπορεί να γίνει κι αυτό που συμβαίνει πολλές φορές, ας πούμε να ακούσεις μέσα από μια ταινία ή μέσα από κάποια διαφήμιση, ή μέσα από ένα ψάξιμο των related, πράγματα τα οποία πραγματικά αξίζουνε. Αυτό όμως πάλι έχει ένα ποσοστό τύχης μέσα του. Αλλά είναι ο τρόπος που λειτουργεί, και φαντάζομαι κάποια στιγμή θα μάθουμε να χρησιμοποιούμε κι αυτό το μέσο λίγο καλύτερα .
Σ: Ε ναι, νομίζω οι νέες γενιές θα το κάνουν ακόμα καλύτερα.  

Έχετε κάνει πολλές συνεργασίες. Ποια είναι αυτή που σας έχει μείνει περισσότερο, και με ποιον θα θέλατε να συνεργαστείτε, που δεν το έχετε κάνει ακόμα;
Σ: Σίγουρα μια συνεργασία πολύ διαφορετική ήταν με τους Rotting Christ, που ήτανε φοβερή εμπειρία για εμάς. Επίσης ξεχωρίζουμε τη Μαρία Φαραντούρη, που ήταν και στα πολύ πρώτα μας χρόνια. Τον Ψαραντώνη, που σαν φοιτήτριες του ανοίγαμε όλες τις συναυλίες στη Θεσσαλονίκη, τον Bregovic...
Ε: Με τον Ηλία Ανδριόπουλο, με το Λουδοβίκο των Ανωγείων, που πάντα είναι κάτι διαφορετικό. Δηλαδή, ανά τα χρόνια βρισκόμαστε και συνεργαζόμαστε, και κάθε φορά βγαίνουν άλλες πτυχές. Και θα θέλαμε να συνεργαστούμε με πάρα πολλούς
Σ: Σίγουρα με τη Diamanda Galás, αγαπημένη μας. Με τον Tom Waits, το Nick Cave.
Ε: Με το Robert Plant
Σ: Δηλαδή είναι τέτοια άτομα που σίγουρα θα μας ανοίξουνε πτυχές που δεν ξέρουμε καν ότι έχουμε.
Ε: Από νέους θα μας άρεσε να κάνουμε με τον Jack White κάτι, ή με τον Stromae.

Η Ελλάδα, και δη η Βόρεια Ελλάδα, είναι σταυροδρόμι διαφόρων λαών και πολιτισμών. Πιστεύετε ότι αυτό έχει παίξει ρόλο στις μουσικές σας επιλογές;
Σ: Φυσικά έχει παίξει ρόλο και αυτό, και το ότι ειδικά το δικό μας σπίτι που είχε πολλά ακούσματα, το δεκαπλασίασε όλο αυτό το multiethnic, και για αυτό πιστεύω ότι βγάζουν και πολύ ιδιαίτερες μουσικές αυτές οι περιοχές, διότι έχουνε πολλά ακούσματα. Έχουμε τη φοβερή βαλκανική πολυφωνία, πχ Βουλγαρία, Αλβανία, Ήπειρος. Έχουμε τα ακούσματα από Ιταλία, τα πιο δυτικά, τα πιο κανταδόρικα, τα πιο ανατολίτικα από την Τουρκία. Έχουμε φοβερή πρώτη ύλη, την οποία κάποιοι καταφέρνουν να την εξελίξουν μέσα από τις δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στη χώρα μας, κάποιοι λιγότερο καλά. Δηλαδή πιστεύω ότι η Ελλάδα πρέπει πιο πολύ να δώσει βάρος στην πρώτη ύλη της, και να μην στρέφεται μόνο προς τα δυτικά ή προς τα κλασσικά. Ουσιαστικά η παραδοσιακή μας μουσική να γίνει η κλασσική μας μουσική.
Ε: Το θέμα είναι να μην είναι μονάχα μουσειακή η διατήρηση της παραδοσιακής μουσικής. Πρέπει να υπάρχει μια εξέλιξη, μια διαφορετική προσέγγιση από κάθε επόμενη γενιά, που μπορώ να πω ότι συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, δηλαδή ξεκομπλάρει ο Έλληνας σε σχέση με την παράδοση, γιατί κάποτε υπήρχε μια κόμπλα…
Σ: Υπήρξε κι η γενιά που δεν άκουγε καθόλου ελληνική μουσική.
Ε: Κι ενώ ένα διάστημα η world music ήταν στα πολύ φόρτε της, εμείς εδώ ήμασταν λίγο σ’ άλλη φάση, αλλά ευτυχώς έχει αλλάξει αυτό, και φαίνεται ότι αλλάζει. Δεν είναι πάντα καλά τα αποτελέσματα, αλλά είναι μια δεξαμενή από την οποία μπορούμε όλοι να πάρουμε και να εμπνευστούμε, σα μουσικοί εννοώ.
Σ: Και βέβαια υπάρχουνε πολλά κοινά στοιχεία στις μουσικές όλων των λαών, αυτά που λέμε εμείς καθολικά μουσικά στοιχεία, δηλαδή στοιχεία που υπάρχουνε σε όλους τους λαούς και σε όλες τις χρονικές περιόδους, σαν την πεντατονία, που είναι πολύ συγκινητικό όταν τα ανακαλύπτεις. Δηλαδή ακούς ένα κινέζικο που σου θυμίζει ηπειρώτικο, ακούς ένα μπλουζ που σου θυμίζει ρεμπέτικο, και λες κάτι γίνετε εδώ. Έχουμε πολλά κοινά, που λογικά πρέπει να τα αναγνωρίζει ο ένας στις μουσικές του άλλου.

Το ρεπερτόριό σας καλύπτει ένα ευρύ γεωγραφικό φάσμα. Υπάρχει κάποια περαιτέρω έρευνα σχετικά με τις περιοχές και τους λαούς των οποίων ερμηνεύετε κομμάτια;
Σ: Βέβαια, με την ιστορία του λαού αυτού, με το τι έχει περάσει, που συνήθως βέβαια πάλι είναι κοινά τα βιώματα των ανθρώπων. Είναι ο έρωτας, ο θάνατος, ο πόλεμος.
Ε: Η ξενιτιά, η απώλεια.
Σ: Μας ενδιαφέρει πολύ η προφορά κι η εκφορά μιας γλώσσας, γιατί τη θεωρούμε μέρος της μουσικής, και η ιστορία του κάθε τραγουδιού που σε πάει σε άλλη διάσταση, εννοείται ότι σε επηρεάζει για το πώς θα το ερμηνεύσεις.
Ε: Έτσι είναι. Από ΄κει και πέρα, είμαστε και της άποψης ότι το τραγούδι έχει τη δύναμη να μεταφέρει το συναίσθημα ακόμα κι αν δεν ξέρεις για τι πράγμα μιλάει. Αυτό δηλαδή που συμβαίνει όταν λέμε στις συναυλίες μας ένα τραγούδι κι ο άλλος μπορεί να συγκινείται χωρίς να ξέρει ποια είναι η ιστορία. Έχει δηλαδή αυτά τα δύο στοιχεία, από τη μια πρέπει να σ’ αφήνει χωρίς να σου δίνει όλη την πληροφορία και να στο κάνει «μασημένη τροφή», να υπάρχει το μυστήριο, κι από την άλλη να ξέρεις και πέντε πληροφορίες. Πολλές φορές πιάνω τον εαυτό μου απλά να παρασύρεται από το συναίσθημα του τραγουδιού, χωρίς να θέλει πολύ ανάλυση από ‘κει και πέρα.
Σ: Απλά εσύ το λες τώρα σε σχέση και με το κοινό. Το τι έρευνα κάνουμε εμείς από πίσω δεν είναι απαραίτητο να το ξέρει το κοινό. Το κοινό θα ακούσει αυτό που έχεις εσύ δουλέψει και πώς το ‘χεις βρει.
Ε: Κι η έρευνά μας έχει να κάνει με το ενδιαφέρον μας για αυτά τα πράγματα. Δηλαδή δεν είναι απαραίτητο ώστε να βγει με κάποιο συγκεκριμένο τρόπο το τραγούδι, γιατί θεωρώ ότι πρέπει να υπάρχει πάντα ένα σημείο όπου έχεις την ελευθερία να το περάσεις μέσα από το δικό σου φίλτρο, να το περάσεις εσύ όπως το νοιώθεις

Πέρα από τις μουσικές, τι έχει αλλάξει από την αρχή της πορείας σας μέχρι τώρα;
Σ: Είμαστε πιο σίγουρες για αυτό το οποίο κάνουμε. Πάντα υπήρχε αυτή η σιγουριά κι ο στόχος, αλλά όσο περνάει ο καιρός, τόσο πιο συνειδητό γίνεται. Κι έχω καταλάβει ότι τελικά ό,τι κάνεις στη ζωή σου, άμα έχεις μια αισθητική που υπηρετείς, είναι μονόδρομος, αλλά με την καλή την έννοια, δηλαδή δεν υπάρχουν διλήμματα. Μικρές μπορεί να λέγαμε «να το κάνω, να μην το κάνω». Τελικά κάναμε αυτό που εξαρχής είχαμε σκεφτεί, δεν υπάρχουν στην ουσία διλήμματα, ξέρεις ότι αυτό θέλεις, αυτό σου αρέσει, αυτό θα ακολουθήσεις. Οπότε αυτό πλέον, όσο περνάνε τα χρόνια και το καταλαβαίνουμε, τόσο πιο πολύ μας απελευθερώνει, δηλαδή να κάνουμε χωρίς δεύτερες σκέψεις αυτό που πραγματικά μας γεμίζει και που αγαπάμε. Κάτι άλλο που έχει αλλάξει είναι ότι διαχειριζόμαστε πολύ καλύτερα το άγχος, το οποίο πάντα υπάρχει, και πρέπει να υπάρχει μέχρι ενός σημείου, δείχνει ότι είσαι ζωντανός πάνω στη σκηνή.
Ε: Αυτό που είχα πάντα εγώ σα φόβο, που δεν έχει συμβεί προς το παρόν τουλάχιστον, ήταν να μη χάσουμε με το πέρασμα των χρόνων αυτό το δέος που νοιώθουμε για τα μουσικά πράγματα, γιατί υπάρχουν πάρα πολλές αφορμές για να το χάσεις αυτό το δέος. Και μπαίνοντας μέσα στο χώρο, και γνωρίζοντας καταστάσεις.
Σ: Να μην απομυθοποιήσουμε κάποια πράγματα.
Ε: Προσπαθούμε δηλαδή με μια εσωτερική διαδικασία να το προφυλάξουμε αυτό, γιατί θεωρώ είναι σημαντικό να έχουμε σα συναίσθημα αυτή την αγάπη και το δέος. Είναι σημαντικό να περιμένεις πράγματα από τους άλλους γύρω σου, να μη νομίζεις ότι όλα είναι μάταια, ότι δεν υπάρχει ειλικρίνεια, ότι όλα γίνονται για κάποιους άλλους σκοπούς.
Σ: Αυτό ισχύει για όλες τις δουλειές. Είναι πολύ σημαντικό να μην ξενερώνεις, να μην κουράζεσαι από τη δουλειά σου, να είσαι συνεχώς σα να είσαι στην αρχή.
Ε: Αυτό. Αντιμετωπίζουμε ακόμα τη μουσική με την ίδια παιδικότητα που είχαμε από μικρές.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να δουλεύεις με την αδερφή σου; Τι προβλήματα μπορεί να προκύπτουν;
Σ: Πιο πολλά θετικά υπάρχουνε παρά προβλήματα. Για παράδειγμα, όταν στενοχωριέσαι για κάτι, η στενοχώρια μοιράζεται. Όταν χαίρεσαι, είναι διπλάσια η χαρά. Δεν υπάρχει ανταγωνισμός, γιατί είμαστε κι αρκετά διαφορετικές, έχει δηλαδή ο καθένας το ρόλο του, ξέρουμε ακριβώς τι γνώμη έχει η μία για την άλλη, δε χρειάζεται να αποδεικνύουμε τι είναι ο καθένας κάθε φορά. Έχουμε κι αυτό το αδελφικό, που όλοι όσοι έχουν αδέλφια το ξέρουν, ότι μπορεί να πεις την πιο βαριά κουβέντα και το επόμενο πεντάλεπτο να είσαι μια χαρά. Ενώ μ’ έναν άλλο συνεργάτη μπορεί να μη γίνει έτσι, μπορεί να πεις μια βαριά κουβέντα και να μην ξαναμιλήσετε ποτέ. Στα αδέρφια δε γίνεται αυτό. Νομίζω ότι επειδή έχουμε τους ρόλους καθορισμένους, βγαίνουνε μόνο καλά πράγματα.
Ε: Κι επίσης νομίζω ότι και η αδερφική μας σχέση έχει σκληραγωγηθεί μέσα από αυτή τη δουλειά που κάνουμε. Δηλαδή πέρα από το ότι έχουμε σκληραγωγηθεί σε ανθρώπινο επίπεδο, έχει περάσει και η αδελφική μας σχέση από τέτοιες διαδικασίες, δεν ήμασταν και ποτέ στον αφρό ώστε να έχουμε άλλες εικόνες.
Σ: Ίσως ένα αρνητικό που θα μπορούσες να πεις, που δεν είναι στην ουσία αρνητικό, γιατί αυτό συμβαίνει πάντα στην ομαδική δουλειά, είναι ότι ξέρεις πως ό,τι κάνεις επηρεάζει και τον άλλο. Άμα κάνεις λάθος για παράδειγμα, δε θα πεις «τώρα θα το λουστώ», ξέρεις ότι έχεις κι έναν άλλο άνθρωπο ή μια ομάδα που θα λουστεί το λάθος σου, οπότε έχεις μια μεγαλύτερη ευθύνη. Αλλά είναι η ευθύνη της ομαδικής δουλειάς. Εμείς είμαστε πολύ υπέρ της ομαδικής δουλειάς, και δε μιλάω μόνο για το ντουέτο, γενικά με ανθρώπους. Δηλαδή να έχεις μια ομάδα που να έχει μια αισθητική, να έχεις το γραφίστα σου, το σκηνοθέτη σου, το συνθέτη σου, που να συζητάτε. Μόνο έτσι μπορούν να γίνουν ρεύματα καλλιτεχνικά.

Πώς είστε εκτός σκηνής;
Ε: Κανονικές. (γέλια) Νομίζω για όλους τους καλλιτέχνες ισχύει το ίδιο πράγμα, ότι επειδή ακριβώς είναι τόσο σαρωτική ενασχόληση, την κουβαλάς παντού και πάντα μαζί σου την τέχνη σου, την τρέλα αυτή τέλος πάντων. Δεν είναι δηλαδή μια δουλειά που τελειώνεις το ωράριό σου, κλείνεις το γραφείο, φεύγεις, κι είσαι ένας άλλος άνθρωπος, ένας ελεύθερος άνθρωπος. Εμείς κουβαλάμε ένα καβούκι πάνω μας. Κι ανάλογα μπορεί να είναι ένας προβληματισμός για τα καινούρια σου βήματα, ή να είναι μια χαρά για μια επιτυχία, ή οτιδήποτε. Αυτό είναι που σε χαρακτηρίζει. Αλλά γενικά είμαστε άνθρωποι που μας αρέσει να βγαίνουμε, να συναντιόμαστε με ανθρώπους, απλώς θα έλεγα ότι δεν είμαστε πολύ δημοσιοσχεσίτισσες. Είμαστε κοινωνικές, είμαστε πολύ παιδιά της παρέας, μας αρέσουν οι κουβέντες. Διασκέδαση εξαρτάται, είμαστε του μπαρ πιο πολύ, ταβέρνες, αλλά γενικά μας αρέσει σαν διασκέδαση το να μιλάμε, να ανταλλάσσουμε απόψεις.
Σ: Φυσικά να πηγαίνουμε σε συναυλίες, σε θέατρα, να βλέπουμε τι γίνεται.
Ε: Και να στηρίζουμε καλλιτέχνες στα δημιουργικά τους βήματα, εννοείται.
Σ: Δεν ξέρω τώρα αν έχουμε διαφορά από τη σκηνή ή όχι, έχω την εντύπωση ότι έχουμε. Είμαστε δηλαδή από τους καλλιτέχνες που χωρίζουμε τη σκηνή από την προσωπική ζωή, σα να είναι μια άλλη πτυχή της Ελένης και μια άλλη πτυχή της Σουζάνας. Δε θα βγούμε για παράδειγμα με το τζινάκι μας να πούμε ένα τραγούδι. Θα βάλουμε τη στολή, θα κάνουμε μια ολόκληρη τελετουργία που είναι πιο κοντά στη θεατρική προσέγγιση, αν και μουσική και θέατρο είναι αδελφικές τέχνες. Από αυτή την άποψη έχουμε μια μεγάλη διαφορά νομίζω.
Ε: Δεν παίζουμε κάποιον άλλο ρόλο, απλά πάνω στη σκηνή υπάρχει μια άλλη πτυχή του χαρακτήρα μας.
Σ: Δεν μπορείς να είσαι πάνω στη σκηνή όπως είσαι στον καφέ, είναι ψέμα για μένα αυτό. Με το που ανεβαίνεις στη σκηνή, κατευθείαν κάνεις ένα άλλο πράγμα. Πρώτα από όλα εκτίθεσαι, και πρέπει να βγάλεις μια αλήθεια μπροστά σε έναν κόσμο που, ουσιαστικά, μπορεί να σε κρίνει κιόλας. Οπότε δεν έχει καμία σχέση με το φιλικό ή με το πώς είσαι μόνος σου σπίτι.

Και τέλος, ποια είναι τα σχέδιά σας για το μέλλον; Να περιμένουμε καινούριο δίσκο;
Ε: Τώρα αν θα είναι δίσκος ή αν θα τα βγάλουμε κομμάτι-κομμάτι, θα το σκεφτούμε. Πάντως έχουμε ήδη ένα έτοιμο υλικό με καινούρια τραγούδια, δικές μας συνθέσεις, το οποίο και παρουσιάσαμε στις παραστάσεις μας στο Μπενσουσάν Χαν στη Θεσσαλονίκη, που ήταν εξαιρετικές παραστάσεις, μια φοβερή εμπειρία για εμάς. Όπως σου είπα και νωρίτερα, τα τελευταία χρόνια έχουμε βάλει μπροστά τις συνθέσεις μας, γιατί είναι ένα πεδίο το οποίο πάντα μας ενδιέφερε. Και με αφορμή τον προηγούμενό μας δίσκο, τον «TO BE SAFE», που αποτελείται κυρίως από δικά μας τραγούδια, είδαμε ότι έχουμε πράγματα να πούμε πάνω σε αυτό. Και πάντα φυσικά με αναφορές στις μουσικές του κόσμου με τις οποίες ασχολούμαστε. Θα είναι πάλι δικά μας τα τραγούδια αυτά που θα βγάλουμε στην επόμενή μας φάση, και σε αγγλικό στίχο, και σε ελληνικό. Θα έχουνε στοιχεία πιο blues, πιο gospel, αλλά και με άλλες αναφορές.
Σ: Και φυσικά καλοκαιρινές συναυλίες. Που ακόμα δεν μπορούμε να ανακοινώσουμε (σ.σ. η συνέντευξη έλαβε χώρα το Μάιο, τώρα έχουν ανακοινωθεί ημερομηνίες), οι περισσότερες είναι ακόμα ανοιχτές, θα πάμε σε πολύ ωραία μέρη, σε αρχαία θέατρα, αυτά που μας αρέσουν πολύ, θα πάμε σίγουρα και Κρήτη, Θράκη...
Ε: Και για εξωτερικό είμαστε πάλι σε συζητήσεις, γιατί πάντα κάνουμε συναυλίες στο εξωτερικό, κι αυτό είναι πραγματικά μια τονωτική ένεση για μας.
Σ: Και φυσικά τα όνειρα δεν τελειώνουν, τα πιο μακρινά. Που αφορούνε κυρίως χώρους που θα θέλαμε να παίξουμε, ανθρώπους με τους οποίους, όπως είπαμε προηγουμένως, θα θέλαμε να κάνουμε πράγματα. Τα όνειρα είναι για να ‘ναι μακρινά. Και βλέπεις ότι πολλές φορές γίνονται, αρκεί να το πιστέψεις λίγο σαν τρελός. (γέλια)

Ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη.
Εμείς ευχαριστούμε.

Την Ελένη και τη Σουζάνα μπορείτε να τις δείτε ζωντανά στα παρακάτω μέρη:
Την Παρασκευή, 13 Ιουλίου, στα Νέα Βρασνά του Δήμου Βόλβης.
Την Κυριακή, 26 Αυγούστου, στον αρχαιολογικό χώρο της Χαιρώνειας.
Την Κυριακή, 16 Σεπτεμβρίου, στο Ηράκλειο Κρήτης. (δεν έχει ανακοινωθεί χώρος)

Για περισσότερες πληροφορίες, αλλά και ενημέρωση για τις δουλειές του, μπορείτε να επισκεφτείτε τις παρακάτω σελίδες: