Συνέντευξη με τη Χρύσα Κλεισιάρη


Την άκουσα τελείως τυχαία, σε ένα άγνωστο για μένα τραγούδι (το οποίο παρεμπιπτόντως παραθέτω στο τέλος, κι εμένα προσωπικά με συγκίνησε πολύ ο στίχος με αυτή την ενορχήστρωση), αλλά πραγματικά χαίρομαι που ήρθαν έτσι τα πράγματα, και κατάφερα να τη γνωρίσω, και κατ' επέκταση να τη γνωρίσετε κι εσείς. Επίσης δεν έχετε δει γρηγορότερη αλλαγή από χαλαρό σε αγχωμένο μόλις ανοίγει το μαγνητόφωνο, πραγματικά.

Πόσο καιρό ασχολείσαι επαγγελματικά με τη μουσική, και ποιες είναι οι μουσικές σου σπουδές;
Ασχολούμαι από τα 19... Όσο πήγαινα στο σχολείο ήμουν μέλος ροκ μαθητικής μπάντας, συμμετείχα σε χορωδίες, αλλά δεν είχα πάει ποτέ σε κάποια σκηνή να δουλέψω επαγγελματικά. Έχω κάνει ωδειακές σπουδές στο πιάνο, την αρμονία και το τραγούδι (κλασικό και σύγχρονο), τις οποίες συνεχίζω μέχρι σήμερα και γενικά προσπαθώ να εξελίσσομαι συνέχεια, καθώς θεωρώ τη μουσική μια τέχνη-επιστήμη με τεράστιο εύρος. Βέβαια το βασικό μου πτυχίο και μεταπτυχιακό είναι στα παιδαγωγικά.

Ποιες είναι οι μουσικές σου επιρροές, και με ποιο κριτήριο διαλέγεις τα τραγούδια που λες;
Είμαι πολύ ανοιχτή σε όλα τα είδη μουσικής και ακούω σχεδόν τα πάντα. Σε αυτή τη φάση δέχομαι περισσότερες επιρροές από το έντεχνο και το παραδοσιακό τραγούδι, δηλαδή το ψάχνω πιο πολύ προς αυτή την κατεύθυνση γιατί με αφορά και τραγουδιστικά πολύ. Ωστόσο αν κάνω μια αναδρομή στη ζωή μου, έχω επηρεαστεί πολύ και από τη ροκ, τη τζαζ και τη λάτιν μουσική. Αγαπώ επίσης το ελληνικό λαϊκό τραγούδι, όπως αγαπώ και την όπερα, το μιούζικαλ... Οι εκάστοτε επιλογές μου στο live εξαρτώνται από το τι έχω κάθε φορά ανάγκη να τραγουδήσω. Πέρα από το είδος όμως, η επιλογή των τραγουδιών έχει να κάνει και με τους στίχους. Αν αυτό που μεταδίδει ο στίχος ενός τραγουδιού με εκφράζει, το καταλαβαίνω και ταιριάζει κατά κάποιο τρόπο στην ψυχή μου, θα το εντάξω στο πρόγραμμά μου.

Κυκλοφόρησε πριν λίγους μήνες ο «Νόστος», σε στίχους και μουσική του Νίκου Γκουβίτσα. Πες μας για αυτό.
Ο «Νόστος» είναι ένα τραγούδι με διαχρονικό θέμα, αν και η μουσική του με παραπέμπει σε μια παλαιότερη εποχή, κάτι που προσωπικά με γοητεύει. Γράφτηκε εξάλλου πριν από πολλά χρόνια, όταν ο πατέρας μου, παιδί μεταναστών, μεγάλωνε στη Γερμανία. Θεωρώ ότι μπορεί να αγγίξει οποιονδήποτε έχει βιώσει αυτή την κατάσταση της μετανάστευσης και τον έχει δυσκολέψει. Εκφράζει τη νοσταλγία του μετανάστη, και τη λαχτάρα για τον γυρισμό, ο οποίος μπορεί να μην έρθει και ποτέ. Φαντάζει τόσο επίκαιρο σήμερα, τόσο αν το δεις από τη σκοπιά του μετανάστη που έρχεται στην Ελλάδα, όσο κι αν το δεις από την οπτική του Έλληνα που φεύγει στο εξωτερικό. Βέβαια, ίσως υπάρχουν και άνθρωποι που άπαξ και φύγουν, δεν κοιτάνε πίσω τους ούτε νοσταλγούν τόσο τον τόπο τους.

Πώς βλέπεις τα πράγματα στην ελληνική μουσική σκηνή;
Οποιονδήποτε χώρο με ενδιαφέρει επαγγελματικά, επιλέγω να τον δω αισιόδοξα, δηλαδή να εστιάσω στις φωτεινές πλευρές του. Γενικά, εκτιμώ και σέβομαι την τάση που υπάρχει ανά περίοδο προς ένα συγκεκριμένο είδος και είναι κάτι που θεωρώ φυσιολογικό. Από κει και πέρα, επειδή είμαι ακροατής και θα επιλέξω εγώ τι θα ακούσω, δεν είναι απαραίτητο να πάω στον ευρέως γνωστό καλλιτέχνη με το μεγάλο κοινό. Ναι, θα πάω, αλλά μπορεί να διαλέξω έναν πάρα πολύ ποιοτικό καλλιτέχνη σε μια μικρότερη μουσική σκηνή, ακόμη αν δεν είναι γνωστός στο ευρυτερο κοινό. Θέλω να πω ότι υπάρχει πολύς κόσμος που το κάνει αυτό. Κάτι άλλο που θεωρώ πολύ καλό σήμερα είναι ότι έχουν όλοι την ευκαιρία να αναδείξουν τη δουλειά τους μέσω Internet. Και βλέπω όρεξη, δημιουργικότητα, οπότε δεν μπορώ να τα δω μαύρα τα πράγματα σε καμία περίπτωση.

Αυτά σαν ακροατής. Πώς τα βλέπεις σας ερμηνεύτρια που δουλεύει στο χώρο;
Βλέπω ότι δεν ισχύει στον απόλυτο βαθμό αυτό που λένε ότι χρειάζεται μόνο γνωριμίες για να προχωρήσεις. Βλέπω ότι αν το προσπαθείς, είσαι ανοιχτός σε συνεργασίες, είσαι πάρα πολύ αφοσιωμένος και ψάχνεις να κάνεις κάτι πρωτότυπο, δηλαδή χτίζεις σιγά σιγά μια ταυτότητα, δεν είναι αδύνατο να μπεις λίγο πιο δυναμικά σε αυτόν τον χώρο. Και δυναμικά εννοώ ας πούμε να βρεθείς σε μια μεγαλύτερη μουσική σκηνή, και σε ένα πρότζεκτ μεγαλύτερου βεληνεκούς από αυτό που φανταζόσουν. Για παράδειγμα, χωρίς να έχω καμιά φοβερή γνωριμία, βρέθηκα να τραγουδάω στο φωνητικό σύνολο Chόres της Μαρίνας Σάττι, μέσω του οποίου είχαμε την ευκαιρία να βρεθούμε σε χώρους όπως η Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής και το Ηρώδειο, πλάι σε καλλιτέχνες όπως ο Γ. Νταλάρας και ο Δ. Σαββόπουλος, με εξαιρετικές ορχήστρες. Να φανταστείς έμαθα για τις Chóres από μια κοπέλα που γνώριζα επειδή κάναμε μαθήματα τραγουδιού στο ίδιο ωδείο, οπότε πήγαμε μαζί. Μιλάμε βέβαια για ένα σύνολο ανοιχτό σε άτομα με διαφορετικές μουσικές καταβολές, ηλικίες, επιρροές κτλ.

Πέρα από αυτό όμως, τραγουδάς και σε μικρά μαγαζιά. Πώς είναι οι συνθήκες;
Στις μικρές μουσικές σκηνές οι συνθήκες είναι συνήθως λίγο δύσκολες, γιατί οι ιδιοκτήτες το βλέπουν πάρα πολύ εμπορικά το θέμα. Δε βρίσκεις εύκολα ανθρώπους που να έχουν σκοπό μέσα από τη μουσική σκηνή να γνωρίσουν και να αναδείξουν καλλιτέχνες. Οι πιο πολλοί θέλουν απλά να γεμίσουν το μαγαζί τους. Δεν φαίνεται να τους ενδιαφέρει το καλλιτεχνικό αποτέλεσμα, παρά μόνο οι αριθμοί. Υπάρχουν βέβαια και εξαιρέσεις. Επίσης, επειδή είναι χαμηλότερο και το budget στις μικρές μουσικές σκηνές, αναγκαστικά τα κάνουμε όλα μόνοι μας, από το τεχνικό κομμάτι του ήχου ως το οικονομικό, από το κομμάτι της οργάνωσης μέχρι εκείνο της προώθησης. Εδώ και ευρέως γνωστοί καλλιτέχνες που έχουν ένα βασικό επιτελείο γύρω τους, μέχρι κι εκείνοι ασχολούνται με την παραμικρή λεπτομέρεια.

Πολλοί έχουν αφήσει τα επιτελεία πλέον, όπως τις δισκογραφικές.
Όντως, το Διαδίκτυο έφερε τη φθορά στις δισκογραφικές και πλέον φαίνεται ότι παίζουν πολύ πιο δευτερεύοντα ρόλο απ' ότι παλιότερα.



Βλέπουμε πολλά μουσικά talent shows στις μέρες μας. Ποια είναι η γνώμη σου; Θα συμμετείχες;
Καταρχάς, δε θα έκρινα ποτέ αρνητικά κάποιον που θα πήγαινε εκεί, γιατί είναι κι αυτή μία εμπειρία που θα μπορούσε να βοηθήσει κάποιον, αν θέλει ο ίδιος και ξέρει πώς να την αξιοποιήσει από πριν. Δηλαδή αν πάει εκεί κάποιος ο οποίος είναι συνειδητοποιημένος, γνωρίζει ότι αυτά τα show δίνουν μια απότομη δημοσιότητα, και μπορούν ξαφνικά να σε αποθεώσουν ή να σε απομυθοποιήσουν, ότι όλο αυτό που ζει εκεί είναι απλά μια στιγμή, κι ότι ουσιαστικά θα πρέπει να έχει δουλέψει πάρα πολύ για να κερδίσει μια σταθερή αναγνώριση από τον κόσμο, αν κάποιος τον ψάξει στο YouTube πχ και έχει κάτι να δείξει, μια ωραία σελίδα, τότε πιστεύω μπορεί να τον βοηθήσει η προβολή που θα του δώσει το talent show. Και φυσικά αν μπορεί να αφήσει στην άκρη τα αρνητικά σχόλια που μπορεί να ακούσει εκεί. Εγώ προσωπικά σαν Χρύσα, τουλάχιστον μέχρι τώρα, δεν έχω νιώσει την ανάγκη να πάω. Νιώθω ότι ο τρόπος που αντιμετωπίζεται η μουσική εκεί δε με εκφράζει. Αυτός ο ανταγωνισμός, η τελειομανία, η χωρίς λόγο πολλές φορές αρνητική κριτική με απωθούν. Θα μου άρεσε ένα μουσικό show όπου θα αναδεικνύονταν καλλιτέχνες με τα δικά τους τραγούδια ή με το δικό τους concept, ώστε να ενθαρρυνεται η δημιουργικότητα.

Με ποιους καλλιτέχνες θα ήθελες να συνεργαστείς;
Θα ήθελα να συνεργαστώ με οποιονδήποτε καλλιτεχνη θα είχαμε κοινά στον τρόπο που σκεφτόμαστε και αντιμετωπίζουμε τη μουσική. Εύχομαι να βρεθούν στον δρόμο μου άνθρωποι με τους οποίους να μπορέσουμε να συνδημιουργήσουμε, να προσφέρουμε ο ένας στον άλλο κάτι όμορφο, και μαζί να οδηγηθούμε σε κάτι καινούριο.

Μίλησες για δημιουργία. Εσύ γράφεις;
Έχω ξεκινήσει να γράφω στίχους. Δειλά-δειλά πειραματίζομαι και με τη μουσική. Θα ήθελα να βρω το θάρρος να μοιραστώ αρχικα τους στίχους μου, γιατί τους αισθάνομαι σαν κάτι πολύ προσωπικό. Ιδανικά θα μου άρεσε κάποιους να τους μελωποιήσω εγώ και κάποιους να τους δώσω να γράψουν πάνω τους μουσική συνθετες που θαυμάζω.

Μου είχε πει μια τραγουδίστρια ότι, όταν αρχίσεις να γράφεις στίχους, τα πρώτα τραγούδια πέτα τα, και μετά ξεκίνα να γράφεις.
Ισχύει! Όταν πρωτοξεκίνησα να γράφω στίχους πριν από 3-4 χρόνια, τα πρώτα τραγούδια ήταν για γέλια... Ή για κλάματα. Θέλει εξάσκηση το γράψιμο, και πολλή τριβή. Πάντως θα ήθελα πάρα πολύ να γνωρίσω συνθέτες και στιχουργούς, και να συμπράξουμε.

Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια; Ετοιμάζεις κάποιο καινούριο τραγούδι;
Συνεργάζομαι με κάποιους συνθέτες και γενικά ετοιμάζουμε πράγματα. Τα άμεσα μελλοντικά μου σχέδια είναι να οργανώσω τα επόμενα live και να κάνω ωραίες συνεργασίες. Θα μου άρεσε να προκύψει κάποια στιγμή η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου προσωπικού άλμπουμ. Σαν φυσικό αποτέλεσμα μιας συνεργασίας, όχι σαν ανάγκη βέβαια.
Πώς θα ήθελες να κλείσεις;
Με την ευχή να είναι το 2020 μια δημιουργική χρονιά για όλους...Και με μια πρόσκληση! Την Κυριακή, στις 9 Φεβρουαρίου σας περιμένουμε με το φωνητικό σύνολο Chόres της Μαρίνας Σάττι στην Εναλλακτική Σκηνή της Λυρικής, στο Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, όπου θα ακούσετε υπέροχα παραδοσιακά τραγούδια από όλο τον κόσμο.

Ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συνέντευξη!
Photo Credits: Θεοδώρα Κλεισιάρη